ROMA HUKUKU DERS ÇALIŞMA NOTLARI

  • Roma hukuku

Avrupa ülkelerinin yanında Türkiye’nin de kanun hazırlama sürecinde örnek aldığı hukuk sistemidir. Roma hukuku, tüm dünyada hukuk fakültelerinde en yaygın olarak öğretilen hukuk sistemidir ve birçok ülkede bugün uygulanan laik hukuk sistemlerinin kaynağıdır. Bu sistemde hukuk, kamu hukuku ve özel (medeni) hukuk diye iki ana bölüme ayrılır. Bu anlayış, özellikle yurttaşlar arasındaki ilişkileri düzenlemeyi öncelikli hale getirmiştir. Bu sebeple Medeni Hukuk diğer sistemlere göre çok daha ileri düzeydedir. Hukuku, yasa koyucular yapar.

İstanbul şehrinde Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde (M.S. 565) derlemesi yapılan “Corpus Iuris Civilis” ya da “Justinianus Kodeksi”, Roma hukukunun Bizans dönemine uyarlanmış bir derlemesidir. Bu derleme, Roma hukukunun yaşatılması ve sonradan modern Avrupa’nın çağdaş hukuk sistemlerine kaynaklık etmesinde önemli rol oynamıştır.

Roma hukukundan günümüze birçok temel prensip ve özdeyiş kalmıştır. Masumiyet karinesi (hiç kimsenin suçu kanıtlanmadan suçlu sayılamayacağı), kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesi (kanunen suç olarak tanımlanmamış bir eylemin suç olarak nitelenemeyeceği ve buna ceza verilemeyeceği), hukukun yönetim erkinden bağımsız olması ve hiç kimsenin kendi davasının yargıcı olamayacağı ilkeleri bunlardan en çok bilinenleridir.

  1. Omnes homines aequales sunt (Bütün insanlar eşittir)
  2. Nullum crimen, nulla poena sine lege (Kanunsuz suç, kanunsuz ceza olmaz)
  3. Actori incumbit onus probandi (İspat yükü davacıya aittir)
  4. In dubio pro reo (Şüpheden sanık yararlanır)
  5. İnfinita aestimatio est libertatis (Özgürlüğün değeri sonsuzdur)
  6. Iustitiae dilatio est quaedem negatio (Geciken adalet onun reddi demektir)
  7. Leges ab omnibus intellegi debent (Kanunlar herkes tarafından anlaşılabilir olmalıdır)
  8. Litorum usus publicus est (Kıyılar herkes tarafından kullanılabilir)
  9. Ne bis in idem crimen iudicetur (Aynı suça iki defa mahkûmiyet kararı verilemez)
  10. Nihil iniquis venali iustitia (Satın alınabilen adaletten daha kötü bir şey olamaz)
  11. Non servata forma corruit actus (Şekle uyulmamışsa muamele yıkılır)
  12. Poena corporalis maior qualibet poena pecuniaria (Bedeni ceza her türlü para cezasından daha ağırdır)
  13. Quilibet praesumitur bonus, usque dum probetur contrarium (Aksi kanıtlanıncaya kadar bir kimsenin iyi niyetli olduğu karinedir)
  • DOĞRU YANLIŞ SINAVA HAZIRLIK
  • l) Corpus Luris Civilis kanunnamenin yapılışı İstanbul’dur. (D)
  • 2) Corpus Luris Civilis kanun niteliğinde değildir. (D)
  • 3) Corpus Luris Civilîs kanun değildir. (Y)
  • 4) Corpus Luris Civilis’te hukukçuların görüşleri digesta’da toplanmıştır. (D)
  • 5) Corpus Luris Civilisi hazırlayan klasik hukukçular arasındaki görüş ayrılıklarını ortadan kaldırmak için interplatio yapılmıştır. (D)
  • 6) Corpus Luris Civilis; İnstitutiones, Codex, Digesta ve Novellae olmak üzere 4 bölümden oluşur. (D)
  • 7) Codex, imparator emirnamelerinin toplanmasından oluşur. (D)
  • 8) İnstitutiones, hukuka giriş kitabı niteliğindedir. (D)
  • 9) İnstitutiones, hukukçuların eserlerinden oluşur. (Y)
  • 10) İnstitutiones, Kişilere, Mallara ve Davalara ilişkin olmak üzere üçe ayrılır. (D)
  • 11) Digesta hukuk eserlerini bir araya toplar. (D)
  • 12) Digesta hukukçuların görüşlerini kapsar. (D)
  • 13) Digesta klasik hukukçuların eserlerinden oluşur. (D)
  • 14) Dİgesta’ya klasik hukukçuların eserleri ahmrken çağının ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla gerekli değişiklikler yapılmıştır. (D)
  • 15) Digesta’dan alman eserlerde parçaları derlemek, gerekli görülmeyenleri ortadan kaldırmak ve eskimiş olan kavramlarda değişiklik yapmak amacıyla interpolatis yapılmıştır. (D)
  • 16) Novellae, Lustinianus’un emirnameleridir. (D)
  • 17) Novellae, Corpus Luris Civilise 16.y,y’da eklenmiştir (D)
  • 18) Consuller ceza işlerinde kaza-i yetkilere sahiptirler. (D)
  • 19) Magistralar seçimle göreve gelir. (D)
  • 20) Magistra, göreve 1 yıllığına seçimle gelir. (D)
  • 21) Magistralar aynı makama bir daha seçilmez (D)
  • 22) Magistra, diğer magistraların kararlarını veto edebilir. (D)
  • 23) Magistralar görev süresi bittikten sonra yargılanabilirler. (D)
  • 24) Magistralar yaptıkları görev için ücret almazlar. (D)
  • 25) Preator yargı işlerinin düzeltilmesi ile görevlidir. (D)
  • 26) Preator kökenli zilyetlik davası Türk hukukunda da yer alır. (D)
  • 27) Lustinianus’un Institutionesi, Gaİsun institutionesini örnek alınarak kaleme alınmıştır. (D)
  • 28) Formula yazılı dava programıdır. (D)
  • 29) Formula usulü kanuna dayalıdır. (D)
  • 30) Formula özel hukuk alanında kullanılır. (D)
    • 31) Formula’da daima mahkûmiyet paraya İlişkindir. (D)
    • 32) Formula usulünde hâkim kararma itiraz (appellatio) vardır. (Y)
    • 33) Formula usulünde kanun yolları vardır. (D)
    • 34) Formula’ya geçiş sebebi preotorlardır. (D)
    • 35) Formula’da hâkimin kararma itiraz edilemez. (D)
    • 36) Formula usulüne geçiş sebebi, yabancılara Legis Actioları uygulanmasıdır. (Y)
    • 37) Formula’da davacı, davalının rızası olmadan davasını genişletemez veya niteliğini değiştiremez. (D)
    • 38) Mısırda Formula usulü hiç uygulanmamıştır. (D)
    • 39) Glassatorlar’m çalışmaları bilimsel alandadır. (D)
    • 40) Glassatorlar’m çalışmaları sistematik hukuk araştırmalarına yardımcı olmuştur. (D)
    • 41) Glassatorlar gaiplik halinde kaybolanın 100 yıl yaşayacağı karinesini ilk getirenlerdir. (D)
    • 42) Postglassatorlar, Glassatorlar’ı açıklamaya çalışır. (D)
    • 43) Postglassatorlar, gerçek kişi ile tüzel kişi ayrımını koymuşlardır. (Y)
    • 44)Edim borç ilişkisinin konusu değildir. (Y)
    • 45)Edim, hukuka ve ahlaka aykırı olmarnalıdır.(D)
    • 46)Edim maddi bir değer taşımalıdır. (D)
    • 47)Nevi borcunda ifa imkânsız hale gelemez. (D)
    • 48)Nevi (genus) borcunda, ifa imkânsız hale gelmez. (D)
    • 49)Nevi borçlarına en çok misli eşyada rastlanır. (D)
    • 50)Roma barışı (Pax Romana) otoriter bir devleti ifade etmez. (Y)
      • 51)Roma hukukunda Özel Hukuk-Kamu Hukuku ayrımı vardır. (D)
      • 52)Roma hukuku sayesinde Avrupa İlmi doğmuştur. (D)
      • 53)Roma krallık devrinde krallık irsidir. (D)
      • 54)Roma’da evlenme ve boşanma şekle bağlı değildir. (D)
      • 55)Roma hukukunda Resmi gazete CESARDAN itibaren yayınlanmaya başlanmıştır. (D)
      • 56)Roma’da ilk kanunlaştırma hareketi Corpus Luris Civilistir. (D)
      • 57)Roma devletinin ilk üç devrinin organlan; Magistra, Senatus ve Halk meclisleridir. (D)
      • 58)Roma hukukunun eski ve çağdaşı hukuklardan farkı bilimsel bir hukuk eseri olmasıdır. (D)
      • 59)Roma siyasi tarihi 4’e ayrılır. Bunlar; Klasik, Cumhuriyet, İlk İmparatorluk ve Son
      • İmparatorluk devirleri. (Y)
      • 60)Roma hukukunda hak ehliyetinin şartlan; hürriyet durumu, vatandaşlık durumu ve aile
      • (D)
      • 61)Roma hukukunda, vatandaşlık hak ehliyeti için yeterlidir. (Y)
      • 62)Roma hukukunda siyasal haberler, kanunlar ve senatus kararlan resmi gazetede
      • yayımlanmaktadır. (D)
      • 63)Romalüar hakları, mutlak haklar ve nispi haklar olmak üzere ikiye ayırırlar. (D)
      • 64)Roma hukuku ve Türk hukuku arasındaki dönemler, Bizans dönemi, Osmanlı dönemi ve C. dönemi olmak üzere üçe ayrılır. (D)
      • 65)Kölelik kurumunu Romalılar yaratmıştır. (Y)
      • 66)KÖlenin borcu davasız borçtur. (D)
      • 67)Kölelik tabii hukuka aykırıdır. (D)
      • 68)Kölelik ömür boyu devam eder. (D)
      • 69)Köleliğin esas sebebi savaş esaretidir. (D)
      • 70)Köleler haksız fiillerinden sorumludurlar. (D)
        • 71)Kölelerin hak ehliyeti vardır. (Y)
        • 72)Köleler azat edildikten sonra borçlan İçin dava edilemez. (D)
        • 73)Kölelerin borçlan tabii borç kabul edilir. (Y)
        • 74)Bir köleye, yaptığı akit dolayısıyla dava açılamaz. (D)
        • 75)Muamelenin unsurları esaslı, arızî ve tabi’idir. (O)
        • 76)Mülkiyet fiili hâkimiyettir. (D)
        • 77)Mülkiyet bir haktır zilyetlik fiili durumdur. (D)
        • 78)Mülkiyetin geçmesi için alım-satım akdi yeterlidir. (D)
        • 79)Mülkiyet nakli, mal üzerinde ayni bir hak kazandmr. (D)
        • 80)Mülkiyetin geçmesi için devir işlemi gerekmez. (D)
        • 81)Mülkiyet hukuki, zilyetlik fiili hâkimiyettir. (Y)
        • 82)Mülkiyetin geçmesi için alım-satım anlaşmasını izleyen bir devir işlemi gerekir. (D)
        • 83)İmparator emirnameleri codex’te toplanmıştır. (D)
        • 84)İmparator emirnameleri, Beyannameler, Kararlar, Talimatlar ve Yazılı cevaplar olmak
        • üzere dörde aynlır. (D)
        • 85)Mutlak haklar zaman aşımına uğramazlar. (D)
        • 86)Mutlak haklar herkese karşı ileri sürülebilir. (D)
        • 87)İrtifaklar, tescil ile kurulur. (D)
        • 88)İrtifaklar, anzi ve şahsi olmak üzere ikiye ayrılır. (D)
        • 89)Taşmmaz rehinine ipotek denir. (D)
        • 90)İpotek bir ayni haktır. (D)
        • 91)İpoteklİ mal devredilebilir. 00
        • 92)İpotekli alacaklı, anlaşma ile malın maliki olamaz. (D)
        • 93)İpotekli malı alan, önceki sahibinin borcundan sorumlu değildir. 00
        • 94)îpotekli (hypoteca) taşınmaza borç ödenmezse, alacaklının, malik olacağı konusunda
        • anlaşma yapılabilir 00
        • 95)İpotek ve kefalet, teminat için başvurulan mameleklerdir. (D)
        • 96)Tabii hukuk herkesi eşit kabul eder. (D)
        • 97)Tabii borçlarda temerrüt olmaz. (D)
        • 98)Tabii borç (obligatio naturalis) ifa edilirse geri istenemez. (D)
        • 99)Zilyetliği koruyan dava preator tarafından oluşturulmuştur. (D)
        • 100)Müsrifin (savurganın) hak ehliyeti vardır. (D)
          • 101)Müsrifin (savurganın) fiil ehliyeti kısıtlanır ve kayyım atanır. (D)
          • 102)Tarihİ mektep, kanunlaştırma hareketlerine karşıdır. (D)
          • 103)Tarihçi mektep kanunlaştırma hareketlerini benimsemiştir. (Y)
          • 104)Tarihi hukuk mektebinin bir devamı da pandekt hukuk ilmidir. (D)
          • 105)Tarihi hukuk mektebi kanunlaştırma hareketlerini reddetmiştir. (D)
          • 106)Şahsi hak herkese karşı ileri sürülebilir. (Y)
          • 107)Şahsi hakların en önemlisi intifa hakkıdır. (D)
          • 108)Şahsi hak, sahibine malı takip etmediği zaman tazminat isteyebilir. (D)
          • 109)Fevkalade usulde (cognitio extra ordinem) ispat için şahit, yazılı belgeden üstündür. (Y)
          • 110)Fevkalade usulde hâkim maaşlı devlet memurudur. (D)
          • 111)Şart, gerçekleşmesi belli olmayan bir olaydır. (D)
          • 112)Ayni haklar herkese karşı ileri sürülebilir. (D)
          • 113)Ayni hak, sahibine malı takip hakkı verir. (D)
          • 114) Ayni haklarda hak sadece borçluya karşı ileri sürülebilir. (Y)
          • 115)Ayni haklar hakkı ihlal eden herkese karşı ileri sürülebilir. (D)
          • 116)Ayni ihtilaf dolayısıyla iki defa dava açılamaz. (D)
          • 117)Borç ödenmezse alacaklı ipotekli anlaşma ile taşınmazın maliki olamaz. (D)
          • 118)Borçlu, ipotek gösterdiği malın mülkiyetini devredemez. (D)
          • 119)Borçlu, İbra (acceptilatio) teklifini fevkalade usulde kabul zorunda değildir. (D)
          • 120)Hırsız çaldığı malın zilyedidir. (D)
          • 121)Hırsız daima temerrüt halinde değildir.(Y)
          • 122)Kira akdi şekle tabii değildir. (D)
          • 123)Kira akdi ve isimsiz akidler ücretlidir. (0)
          • 124)Kiracının şahsi hakkı sahibinin ayni hakkından üstündür. (D)
          • 125)Parça borcunda kusur yoksa borçlu borcundan kurtulur. (D)
          • 126)Parça borcunda borçlunun sorumlu olmadığı sebepten dolayı telef olursa, borçlu borcundan kurtulur. (D)
          • 127)Alacaklı, rehinli malı kullanamaz. (D)
          • 128)Alacaklı, ipotekli malı satarak alacağım satış bedelinden alabilir.(D)
          • 129)Alacaklı, alacağım borçlunun izni olmadan 3 kişiye temlik edebilir. (D)
          • 130)Alacaklı, ifa yerine aynı değerde bir malın verilmesini kabul etmek zorunda değildir. (Y)
            • 131)Tapuya kayıtlı olmayan taşınmazlar devri tescil ile, taşınırlar ise teslim ile geçer. (D)
            • 132)12 Levha kanunu Romanın ilk kanunlaştırma hareketidir. (D)
            • 133)12 Levha kanunları sosyal sorunları çözmek ve hafifletmek için çıkarılmıştır. (D)
            • 134) 12 Levha kanunu partici-plebs smıf mücadelesi sonunda kanun koyucunun iradesiyle ortaya çıkmış olan yazılı hukuktur. (D)
            • 135)Modern Kanunlaştırma ile 12 Levha Kanunlarının yapılış sebepleri arasında benzerlikler vardır. (D)
            • 136)Düzensiz vediada (depositom irregulare) malı alan malikidir. (D)
            • 137)Bir belgenin çürütülebilmesi için en az 5 şahit gereklidir. (D)
            • 138)Bir malın mülkiyetinin geçmesi alım-satım akdi ve mülkiyetin devri gerçekleşir. (D)
            • 139)Maddi ayıp, satılan malda bulunan bir eksikliktir. (D)
            • 140)Sebepsiz zenginleşmenin, kişinin mal varlığında artma ve bunun sebepsiz olmasıdır. (D)
            • 141)Vade kesin bir olgudur. (D)
            • 142)Vadeli borç hemen ifa edilebilir. (D)
            • 143)Vade, gerçekleşmesi kesin bir olaydır. (D)
            • 144)Rehin hakkı sınırlı ayni haktır. (D)
            • 145)Rehİn anlaşması, bir ayni hak temin eder. (D)
            • 146)Rehin akdinde rehinli malı alan maliki olur, (Y)
            • 147)Ariyet akdinden doğan borç, parça borcudur. (D)
            • 148)Ariyette malın kullanılması ücretsizdir. (D)
            • 149)Ariyet alan zilyet fahri zilyet, veren aslı zilyettir. (D)
            • 150)Ariyet akdinde, ariyet alan malın maliki olur. (D)
            • 151)Ariyet alan her zaman borç altına girer. (D)
            • 152)Ariyet alan ariyeti kullandıktan sonra geri vermekle yükümlüdür. (D)
            • 153)Ariyet alan aldığı ariyetin bütün kusurlarından sorumludur. (D)
            • 154) Aynı ihtilaf dolayısıyla iki defa dava açılabilir. (Y)
            • 155)1926 Tarihli Türk Medeni Kanunu’nun gerekçesinde tarihi mektepten söz edilir. (D)
            • 156)Kasıttan (doluş) sorumluluk anlaşma ile kaldırılamaz. (D)
            • 157)Alım-satım akdiyle mülkiyet geçmez. (Y)
            • 158)Ödünçte, (mutum) ödünç alana mülkiyet geçer. (D)
            • 159)Ödünçte, nevi borcu doğar. (0)
            • 160)Ödüncün konusu misli eşyadır. (D)
            • 161)Ödünç, tek taraflı bir akittir. (D)
            • 162)Uaiif ihmalden sorumluluk, tarafların anlaşmasıyla kaldırılır. (D)
            • 163)Ağır ihmalden sorumluluk anlaşmayla kaldırılabilir. (Y)
            • 164)Karara İtiraz fevkalade usulde vardır. (0)
            • 165)Mutlak haklar hakkı ihlal eden herkese karşı ileri sürülebilir. (D)
            • 166)Teamüller örf ve adetler yoluyla oluşmuş hukuk kurallarıdır. (D)
            • 167)Cumhuriyet devri sonunda siyasal haberler, kanunlar ve Senatus kararları tarih sırasına göre resmi gazetede yayımlanmıştır. (D)
            • 168)Nispi hakkın ihlali sadece borçlusu tarafından mümkündür. (D)
            • 169)Nispi hak zaman aşımına uğrar. (D)
            • 170)Nispi haklar herkese karşı ileri sürülebilir. (D)
            • 171)Hakkm iktisabı aslen veya devren olur. (D)
            • 172)Devren iktisap cüzi ve küllidir. (D)
            • 173)Mahkûmiyet mutlaka paraya ait değildir. (D)
            • 174)Boşanma davası hâkimlerle görülür. (D)
            • 175)Yazılı belge tanıktan üstündür. (D)
            • 176)Malı elinde bulunduran 2.kişi bunu 3. kişiye satarsa istihkak davası açabilir. (D)
            • 177)Seçim hakkı kural olarak borçluya aittir. (D)
            • 178)Misli eşyaya ait borçlar, nitelikleri icabı bölünebilen borçlardır. (D)
            • 179)Davasız borç, bir hakkaniyet bağı oluşturur. (D)
            • 180)Cebr-i icranın amacı borçlunun mallarıdır. (D)
            • 181)Mücbir sebepten dolayı borçlu sorumlu olmaz. (D)
            • 182)İfa kural olarak borçlu tarafından yapılır. (D)
            • 183)Mütemerrit borçlu, edim İmkânsız hale gelirse borçtan kurtulur. (Y)
            • 184)Mütemerrit borçlu, yerine getirmediği borç konusuna ilişkin bir temerrüt faizi ödemek zorundadır. (D)
            • 185)İbra, borçlunun nzası ile alacaklının alacağından vazgeçmesidir. (D)
            • 186)Vedia alan, malı geri vermek borcu altına girer. (D)
            • 187)Vedia alan, her zaman borçludur. (D)
            • 188)Vediadan doğan borç parça borcudur. (D)
            • 189)Vedia alan sadece ağır ihmalden sorumludur. (D)
            • 190)Vedia’da sırf ağır ihmalden sorumlu olunduğu için, çalınan malı tazmin etmek zorunlu değildir. (D)
            • 191)Vedia borcundan nevi, karz borcundan parça borcu doğar. (D)
            • 192)Beceriksizlik ihmal sayılır. (D)
            • 193)Taksir ihmal ile hırsızlık oluşmaz. (D)
            • 194)Fortum’dan doğan ceza davaları, hırsıza karşı açılabilir. (D)
            • 195)Zaman aşımına uğramış borç ödenmişse, sebepsiz zenginleşme davası ile istenebilir. 00
            • 196)Aile fertlerinin para yükümlülüğü senatus kararıyla kalkmıştır. (Y)
            • 197)Kiraya veren malı devrederse kiracı borçlar hukukunda yalnızca nispi hakka sahiptir. (D)
            • 198)Kişi kusurlu değilse parça borcu doğar. (Y)
            • 199)Magistra Devlet memuru değildirler. (D)
            • 200)Edim maddi bir değer taşımak zorunda değildir. (D)

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir